جاشووا پراگر

در روز 20 ژوئن، در جریان اعتراض گسترده به نتایج انتخابات که منجر به ریاست جمهوري مجدد محمود احمدي نژاد شد، یک دختر جوان کشته شد. میلیون ها نفر در سرتاسر جهان فیلم جان دادن ندا آقا سلطان در خیابان کارگر را دیدن و چهره او تبدیل شد به چهره تراژیک و زیبا و درخشان جنبش اصلاح طلبي ایران.

شاهدان مي گویند که ندا آقا سلطان بدست یک بسیجي کشته شد. اما یکي از سفراي ایران به عجله مرگ او را به گردن سیا و دوستانش که در تظاهرات او را همراهي کرده بودند انداخت و تلویزیون دولتي ایران هم در مستندي که ماه گذشته پخش کرد، عامل مرگ ندا را رسانه هاي غربي و شخص خودش عنوان کرد.

سي سال پیش، یک تص.یر سمبولیک از کشته شدن مردم در جهان منتشر شد. تصاویر اعدام دستجمعي که توسط دولت نوپاي جمهوري اسلامي، تکذیب شد.

تکذیب آن عکس ها نشان مي دهد که رهبران جمهوري اسلامي، در مقابل مرگ ندا آقا سلطان چه واکنشي نشان دادند. آن تصاویر نشان داد که دروغ هاي حکومت نمي تواند از تاثیر یک تصویر بکاهد.

در ماه اوت سال 1979، هفت ماه بعد از سقوط شاه، شادماني بعد از انقلاب جایگزین واقعیت بنیادگرایي اسلامي شد، چادر هاي سیاه، بطری هاي شکسته مشروب، سانسور، اعدام در ملا  عام. اعتارض ها در تهران با حضور جمعیت زیادي از مردم شکل گرفت و در کردستان، جدایي  طلبان خواستار جدایي کردستان شدند. روز 16 اوت، آیت الله روح الله خمیني، نظامیان را براي سرکوب این جنبش روانه کرد.

نظامیان به مدت 11 روز کرد ها را کشتند و در روز 27 اوت، 11 نفر از "ضد انقلابیون" را در سنندج به اعدام محکوم کردند.

احسان و شهریار ناهید هم جزو محکومان به اعدام بودند. احسان که در تهران مهندس بود، بعد از انقلاب به سازمان جدایي طلب کردستان پیوست و به سنندج نقل مکان کرد. شهریار، دانشجوي پزشکي بود و در زمان دستگیري به دیدار برادرش رفته بود.

مادر آنها  از تهران براي کمک به پسرانش شتافت. او آنها را در بیمارستاني در نزدیکي فرودگاه پیدا کرد. اما وقتي به آنجا رسید که دو پسر جوانش را به همراه نه نفر دیگر در محوطه خاکي به جوخه اعدام سپرده بودند. او قرآني را که زیر لباسش حمل می کرد به زمین انداخت و به زبان کردي گفت:« من دیگر مسلمان نیستم.»

بعد از ظهر روز بعد، عکس صحنه اعدام به روزنامه اطلاعات، قدیمي ترین روزنامه ایران رسید. ناگهان 500 نفري که گفته مي شد قربانیان جوخه هاي اعدام آیت الله هستند، صاحب چهره شدند. روزنامه در کیوسک ها نایاب شد. روز بعد، عکس به صفحه اول روزنامه هاي جهان رسید.

یک هفته بعد از اینکه برادران ناهید در قبرستان تاله سنندج به خاک سپرده شدند، برادرشان، فرهاد، تمام پس اندازش را براي فتوکپي کردن عکس اعدام برادرانش خرج کرد؛ او و دوستانش عکس را در همه جاي تهران پخش کردند. بعد از آن مادرش در جلسه اي که نخست وزیر وقت، مهدي بازرگان، محمود طالقاني و حاج سیدجوادي حضور داشتند، عکس را نشان داد.

دولت پاسخي که منیر ناهید در انتظارش بود را نداد. صادق خلخالي، قاضي که پسرانش را به مرگ محکوم کرده بود، در تلویزیون اعلام کرد که او این عکس را ساخته است و یکي از بستگان خواهر شاه مخلوع است. چنین چیزي نبود. بعد ها، قاضي بار دیگر به تلویزیون رفت و اعلام کرد که این عکس را اسرائیلي ها ساخته اند. در روز 9 سپتامبر، احمد آذري قمي، دادستان انقلاب، با اشاره به این عکس معروف گفت:« به دستور امام  خمیني، خبرنگاران باید از نوشتن جملات و تیتر ها و عکس هاي خشن که موجب آزار مردم مي شود، بپرهیزند.»

در 8 اکتبر، یک روز بعد از اینکه مادر برادران ناهید در جمعي در دانشگاه تهران سخنراني کرد، پلیس به خانه اش در خیابان سیدخندان هجوم برد. اما او شش صبح همان روز با نام خانوادگی خودش به  آلمان پرواز کرده بود. بیست روز بعد به آمریکا رفت و اکنون ساکن لس آنجلس است.

در آوریل 1980، این عکس برنده جایزه پولیتزر شد. جهانگیر رزمي، برنده جایزه، ناشناس باقي ماند تا اینکه من با اجازه خودش در سال 2006، داستانش را در وال استریت ژورنال منتشر کردم. سال بعد، خانم ناهید در مراسم شامي در نیویورک، مردي را که لحظه مرگ فرزندانش را عکاسي کرده بود، در آغوش گرفت.

شش ماه پیش، منیر ناهید، که 84 ساله است، تصاویر مرگ  ندا آقاسلطان را دید و دروغ هاي حکومت  را هم شنید. او مي گوید که بعد از مرگ پسرانش، مردم ایران فهمیده اند که دولت به آنها دروغ مي گوید و دولت هم مي داند که مردم از حقیقت آگاه هستند.

اما، او به یک تفاوت اشاره مي کند. در سال 1979، مردم ایران دلشان مي خواست که دروغهاي حکومت را در مورد مرگ پسرانش باور کنند چون این حکومتي بود که خودشان بر سر کار آورده بودند. امروز، دروغ هایي که در مورد مرگ ندا آقا سلطان مي گویند، به گوش کسي نمي رود چون ازجانب دولتي گفته مي شود که بسیاري از ایران براي تغییر آن به پاي صندوق هاي راي رفتند و رایشان نادیده گرفته شد. خانم ناهید مي گوید که دولت براي ترس خود دلایلي دارد.

 

منبع: لس آنجلس تایمز 7 فوریه